Nhiều người nuôi mèo từng gặp cảnh mèo con bỗng dưng thích cắn lung tung, hơi thở nặng mùi hơn bình thường, đôi lúc bỏ ăn hoặc trong nhà xuất hiện vài chiếc răng nhỏ xíu trắng như hạt gạo. Thực ra, đó đều là dấu hiệu cho thấy mèo đang bước vào giai đoạn thay răng.
Giống con người, mèo cũng trải qua một lần thay răng hoàn chỉnh trong đời: từ bộ răng sữa non nớt sang răng vĩnh viễn chắc khỏe. Đây là cột mốc quan trọng trong quá trình trưởng thành của mèo con. Nếu nắm rõ thời gian thay răng, các biểu hiện thường gặp và cách chăm sóc phù hợp, người nuôi có thể giúp boss vượt qua giai đoạn này nhẹ nhàng hơn, đồng thời hạn chế nhiều vấn đề về răng miệng sau này.
Các giai đoạn thay răng của mèo theo từng độ tuổi
Quá trình mọc răng và thay răng ở mèo diễn ra khá đều theo từng mốc phát triển. Từ lúc bắt đầu mọc răng sữa cho đến khi hoàn thiện toàn bộ răng vĩnh viễn chỉ kéo dài khoảng 7-8 tháng.
1. Giai đoạn mọc răng sữa (0-2 tháng tuổi)
Mèo con khi mới sinh hoàn toàn chưa có răng. Khoảng 3 tuần tuổi, những chiếc răng sữa đầu tiên bắt đầu nhú lên và đến khoảng 2 tháng tuổi, mèo sẽ có đủ 26 chiếc răng sữa.
Răng sữa thường nhỏ, nhọn, trắng và khá mảnh. Bộ răng này phù hợp với giai đoạn mèo còn bú mẹ hoặc mới tập ăn thức ăn mềm. Ở thời điểm này, mèo chưa bước vào quá trình thay răng.
2. Bắt đầu thay răng (3-4 tháng tuổi)
Đây là lúc mèo chính thức bước vào thời kỳ thay răng. Những chiếc răng cửa và răng tiền hàm sẽ được thay trước.
Răng vĩnh viễn bắt đầu mọc từ phía trong, dần đẩy chân răng sữa lung lay rồi rụng đi. Mèo con lúc này thường có cảm giác ngứa răng, hơi khó chịu ở nướu nên bắt đầu thích gặm cắn đồ vật nhiều hơn.
3. Giai đoạn thay răng mạnh nhất (4-6 tháng tuổi)
Đây là thời điểm “cao điểm” của quá trình thay răng, cũng là lúc các dấu hiệu biểu hiện rõ nhất. Răng nanh và răng hàm sẽ thay đồng loạt, đồng thời dễ xuất hiện tình trạng răng mọc hai hàng.
Do cảm giác khó chịu trong miệng tăng lên, mèo thường hay cắn phá, biếng ăn, kén ăn hoặc bị hôi miệng rõ rệt hơn bình thường. Giai đoạn này cần được theo dõi và chăm sóc kỹ nhất.
4. Giai đoạn hoàn thiện (6-8 tháng tuổi)
Phần lớn mèo sẽ thay răng xong khi khoảng 7 tháng tuổi. Trước 8 tháng tuổi, toàn bộ 30 chiếc răng vĩnh viễn sẽ mọc đầy đủ và ổn định.
So với răng sữa, răng vĩnh viễn to hơn, cứng hơn và có màu hơi ngà vàng tự nhiên. Khả năng cắn xé cũng khỏe hơn để phù hợp với chế độ ăn của mèo trưởng thành.
Sau giai đoạn này, bộ răng của mèo gần như đã phát triển hoàn chỉnh và sẽ không có lần thay răng thứ hai trong đời.
Những biểu hiện thường gặp khi mèo thay răng
Trong thời gian thay răng, khoang miệng của mèo con sẽ có khá nhiều thay đổi. Phần lớn đều là phản ứng sinh lý bình thường nên người nuôi không cần quá lo lắng.
Thích cắn gặm mọi thứ
Khi răng vĩnh viễn bắt đầu mọc, nướu sẽ có cảm giác ngứa và hơi ê tức nhẹ. Vì vậy mèo con thường tìm cách gặm cắn để giảm khó chịu.
Từ sofa, dây điện, đồ chơi cho tới tay chân của chủ đều có thể trở thành “mục tiêu”. Đây cũng là lý do nhiều sen thấy boss bỗng phá hơn hẳn trong giai đoạn này.
Hơi thở có mùi, chảy nước dãi nhẹ
Răng sữa lung lay cùng tình trạng nướu hơi sung huyết có thể khiến miệng mèo xuất hiện mùi hôi nhẹ. Một số bé còn chảy nước dãi ít do khoang miệng tăng tiết dịch.
Thông thường chỉ cần vệ sinh sạch sẽ, tình trạng này sẽ cải thiện khá nhanh.
Ăn ít hơn, kén ăn tạm thời
Nướu đau khiến mèo không muốn nhai thức ăn cứng. Vì vậy nhiều bé ăn chậm hơn, giảm ăn hạt hoặc chỉ thích đồ mềm, pate, cháo thịt.
Đây là phản ứng khá phổ biến trong thời kỳ thay răng và thường chỉ diễn ra tạm thời.
Rụng răng sữa hoặc nuốt luôn răng đã rụng
Phần lớn răng sữa sau khi rụng sẽ bị mèo nuốt vào bụng rồi đào thải tự nhiên qua đường tiêu hóa nên không gây hại.
Đôi khi chủ nuôi cũng có thể nhặt được vài chiếc răng nhỏ xíu dưới sàn nhà, trong bát ăn hay kẹt ở khe sofa. Điều này hoàn toàn bình thường.
Nướu hơi đỏ hoặc sưng nhẹ
Vùng nướu quanh chiếc răng đang thay có thể hơi đỏ và sưng nhẹ. Nếu không kèm chảy máu nhiều hay mưng mủ thì thường sẽ tự ổn định sau 1-2 ngày.
Những điều quan trọng cần lưu ý khi mèo thay răng
Giai đoạn thay răng tuy không kéo dài quá lâu nhưng lại ảnh hưởng khá nhiều tới sức khỏe răng miệng sau này của mèo. Với người nuôi mới, đây là những điều đặc biệt cần chú ý.
1. Điều chỉnh chế độ ăn để giảm khó chịu cho mèo
Trong thời gian thay răng, nướu của mèo khá nhạy cảm. Thức ăn quá cứng không chỉ khiến bé đau hơn mà còn có thể ảnh hưởng tới răng vĩnh viễn mới mọc.
Chủ nuôi nên tạm thời chuyển sang các loại thức ăn mềm, dễ nhai hơn. Hạt khô có thể ngâm với nước ấm cho mềm hoặc kết hợp pate, súp thưởng, thịt xay nhuyễn… để mèo ăn dễ hơn.
Ngược lại, nên hạn chế đồ quá cứng như xương, snack cứng hay đồ sấy đông khô trong giai đoạn này.
Ngoài ra, cần đảm bảo mèo uống đủ nước để làm sạch khoang miệng, hạn chế thức ăn tồn đọng và giảm nguy cơ vi khuẩn phát triển. Ở thời điểm thay răng mạnh nhất, có thể bổ sung canxi chuyên dụng cho thú cưng theo hướng dẫn để hỗ trợ răng mới phát triển chắc khỏe hơn.
2. Hướng mèo cắn gặm đúng cách
Ngứa răng khiến mèo con thích cắn mọi thứ xung quanh. Đây là phản xạ tự nhiên nên không nên quát mắng hay ép ngăn cản vì dễ khiến mèo bị stress.
Thay vào đó, hãy chuẩn bị các món đồ gặm chuyên dụng như đồ chơi nhai, que silicon mài răng hoặc cỏ bạc hà mèo để chuyển hướng sự chú ý.
Song song đó, cần “dọn dẹp an toàn” trong nhà: cất gọn dây điện, dây sạc, vật nhỏ dễ nuốt hoặc các góc cạnh nguy hiểm để tránh mèo cắn phải gây hóc dị vật hay tắc ruột.
Nếu mèo thường xuyên cắn tay chân chủ, nên dùng đồ chơi tương tác để đánh lạc hướng và tập cho bé thói quen gặm đúng chỗ ngay từ nhỏ.
3. Tập chăm sóc răng miệng từ sớm
Thời kỳ thay răng cũng là lúc lý tưởng để mèo làm quen với việc vệ sinh răng miệng.
Chủ nuôi có thể dùng bàn chải đeo ngón tay dành cho thú cưng hoặc gạc mềm lau nhẹ nướu và răng mới mọc mỗi ngày để loại bỏ thức ăn thừa, hạn chế mảng bám và mùi hôi miệng.
Khi vệ sinh cần thao tác nhẹ tay vì nướu lúc này khá dễ kích ứng. Các sản phẩm xịt miệng hay nước súc miệng không nên dùng quá thường xuyên, và nếu cần thì nên ưu tiên loại dịu nhẹ dành riêng cho mèo con.
4. Theo dõi kỹ để phát hiện bất thường
Mỗi ngày chỉ cần kiểm tra nhanh khoang miệng của mèo là chủ nuôi đã có thể sớm phát hiện nhiều vấn đề.
Phần lớn mèo thay răng khá suôn sẻ, nhưng một số trường hợp có thể gặp tình trạng răng mọc hai hàng - tức răng sữa chưa rụng nhưng răng vĩnh viễn đã mọc lên.
Nếu sau khoảng 8 tháng tuổi mà răng sữa vẫn còn tồn tại, tình trạng này có thể khiến răng mọc lệch, sai khớp cắn, dễ mắc thức ăn và dẫn tới hôi miệng hoặc bệnh nha chu về sau. Khi đó nên đưa mèo tới bác sĩ thú y để xử lý sớm.
Thay răng chỉ là một giai đoạn ngắn trong quá trình lớn lên của mèo, thường kéo dài khoảng 2-4 tháng. Nhưng nếu được chăm sóc đúng cách ngay từ đầu, mèo sẽ có một hàm răng khỏe mạnh và đều đẹp hơn khi trưởng thành.
Từ chuyện ăn uống, thói quen gặm cắn cho tới vệ sinh răng miệng hằng ngày, mọi chi tiết nhỏ trong giai đoạn này đều có thể ảnh hưởng tới sức khỏe lâu dài của boss. Và đôi khi, sự quan tâm kỹ một chút lúc mèo còn bé lại giúp tránh được rất nhiều vấn đề răng miệng về sau.
